Kerkenbeleidsplan

Het gemeentebestuur en de lokale kerkelijke overheid presenteerden woensdagavond 8 september gezamenlijk een ontwerp van kerkenplan. Dit plan bepaalt welke van de 4 kerken in onze gemeente zeker behouden blijven voor de eredienst en voor welke kerken na 2025 mogelijk een andere toekomst in het vooruitzicht wordt gesteld. De opmaak van een kerkenplan is een verplichting van de Vlaamse overheid voor elke gemeente die nog aanspraak wenst te maken op subsidies voor restauratie- of onderhoudswerken aan kerken.   

Omdat de lokale kerkraden openbare instellingen zijn, dragen gemeentebesturen financieel bij tot het onderhoud van de kerken op hun grondgebied. Binnen de Vlaamse overheid gingen er de afgelopen jaren stemmen op die zich afvroegen of de kerkgebouwen voldoende gebruikt worden. De Vlaamse overheid keurde in 2011 een nota goed over de toekomst van de kerkgebouwen.  De kerkgemeenschap verklaarde zich bereid om dit mee te onderzoeken en het gesprek over het kerkenpatrimonium in Vlaanderen op een constructieve manier aan te gaan.

Verplicht kerkenplan

De Vlaamse overheid legde in de conceptnota elk gemeentebestuur de verplichting op om een kerkenplan uit te werken. Dit plan geldt als voorwaarde om nog aanspraak te kunnen maken op subsidies voor mogelijke restauraties of onderhoudswerken. Het plan bevat enerzijds de kerken die op lange termijn worden herbevestigd voor de eredienst en duidt anderzijds ook de kerkgebouwen aan die op termijn mogelijk een andere toekomst krijgen.

De gesprekken in Herselt tussen de gemeentelijke en kerkelijke overheid werden in 2015 opgestart. Sinds 2018 hebben ze een doorstart gekend, hoewel corona voor vertraging zorgde.  Zo werd er een werkgroep opgericht met een vertegenwoordiging van kerkelijke zijde en vertegenwoordigers vanuit het gemeentebestuur. Het kerkelijke deel van de werkgroep bestaat uit leden van de parochieteams, de lokale kerkraden en de pastoresploeg. De werkgroep van het gemeentebestuur werd samengesteld met betrokken beleidsverantwoordelijken en ambtenaren. De werkgroep vergaderde de afgelopen jaren zowel gezamenlijk als afzonderlijk. Samen werd gestreefd naar een gedeeld standpunt omtrent een ontwerp van kerkenplan voor Herselt. Dit plan omvat negen kerkgebouwen in onze gemeente, maar beide groepen kwamen overeen om ook de pastorieën in Herselt, Ramsel en Blauberg op te nemen, evenals de Strokapel en de kapel van Varenwinkel.  

Denkoefening aan kerkelijke zijde en bestuurlijke zijde

De kerkelijke en bestuurlijke groep  maakten hun huiswerk in aparte vergaderingen, om vervolgens samen naar een gedragen visie te streven.

Eindresultaat?

De beide groepen kwamen tot de conclusie dat de Sint Servaaskerk  in het Centrum buiten discussie staat en dat ze absoluut gevrijwaard moet blijven als een ruimte voor de eredienst.  Ook de kerken van Ramsel en Blauberg worden op middenlange termijn gevaloriseerd voor de eredienst. In 2035 wordt dit geherevalueerd, tenzij de kerkelijke en bestuurlijke vertegenwoordigers overeenkomen dit sneller te doen.  Voorjaar 2021 werd door het team van de pastorale eenheid besloten om in de kapel van Varenwinkel geen vieringen of diensten meer te organiseren. In het nieuwe gemeenschapscentrum dat de gemeente zal bouwen, vragen zij ook niet meer om een aparte ruimte die als kapel ingericht wordt.

In de periode 2020-2025 wordt een masterplan opgemaakt om toekomstvisie voor Bergom te bepalen. Deze kerk komt in aanmerking voor een nevenbestemming of herbestemming. Budget voor de dringende werken aan het dak is opgenomen in het goedgekeurd meerjarenplan van de gemeente.

De komende jaren zullen gebruikt worden om de complexe situatie van de site in Bergom te bekijken en een oplossing te zoeken, vertrekkende vanuit de noden. Voor de studie is het de bedoleing om het verenigingsleven, de school, de parochie en de eigenaar mee te betrekken in het denkproces. Ook inwoners zullen worden betrokken. Tal van inspirerende en mooie voorbeelden uit binnen- en buitenland bewijzen dat er prachtige zaken mogelijk zijn.

De restauratie van de Strokapel werd in 2020 afgerond. De vraag is om de kapel opnieuw voor de Rooms-Katholieke eredienst te valoriseren. Daarnaast worden occasioneel ook socio-culturele en toeristische activiteiten georganiseerd en eventueel sociale activiteiten vanuit de gemeente en verenigingen.  In 2035 wordt dit geherevalueerd, tenzij kerkelijke en bestuurlijke vertegenwoordigers overeenkomen om het jaar van evaluatie te herzien.

Opmerkingen op het plan kunnen uiterlijk 8 oktober worden bezorgd op secretariaat@herselt.be of info@priscaenaquila.be of via brief aan secretariaat, Kerkstraat 1, 2230 Herselt.